Tại sao Tết Hàn Thực 3/3 là của người Việt?
Mộc Bình (Tổng hợp) Tháng 5 18, 2018 06:30 PM
Tết Hàn Thực của Việt Nam mang ý nghĩa dân tộc sâu sắc và có những nét khác biệt cơ bản với ngày lễ này tại Trung Quốc.

Tết Hàn Thực diễn ra vào ngày mồng 3 tháng 3 âm lịch hằng năm. Người Việt Nam thường gọi ngày lễ đặc biệt này với cái tên thật dân giã là Tết bánh trôi, bánh chay. Theo âm Hán - Việt, “hàn” là lạnh, “thực” là ăn, vậy Tết Hàn Thực là tết ăn đồ nguội, lạnh. 

Theo quan niệm xưa nay, Tết Hàn Thực xuất phát từ tích truyện đầy cảm động thời Xuân Thu Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. 

Theo Đông Chu Liệt Quốc, Đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, tức thái tử Trùng Nhĩ lúc đó vì gặp loạn phải bỏ nước lưu vong, nay trú nước Tề, mai trú nước Sở. Bấy giờ có một người hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo Trùng Nhĩ giúp đỡ mưu kế. 

Tết Hàn Thực có xuất xứ từ một tích của Trung Quốc. Ảnh: khoahoc.tv

Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi của mình nấu lên dâng thái tử. Trùng Nhĩ ăn xong hỏi ra mới biết, nên vô cùng cảm kích. Giới Tử Thôi theo phò Tấn Văn Công trong mười chín năm trời, cùng nhau trải nếm bao nhiêu gian truân nguy hiểm. Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi báu trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công trong khi tòng vong, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi. 

Không oán giận gì, Giới Tử Thôi nghĩ là nghĩa vụ của kẻ bề tôi nên lẳng lặng trở về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Về sau, vào một ngày tháng ba, Tấn Văn Công nhớ ra, cho người đi tìm. Giới Tử Thôi không chịu rời Điền Sơn ra lĩnh thưởng, Tấn Văn Công hạ lệnh đốt rừng, ý muốn thúc ép Giới Tử Thôi phải ra, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, rốt cục cả hai mẹ con đều chết cháy. 

Nhà vua thương xót, lập miếu thờ Tử Thôi trên núi và đổi tên núi này là Giới Sơn, rồi hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày (khoảng từ mồng 3 tháng 3 đến mồng 5 tháng 3 âm lịch), chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng nhớ. Tên gọi Tết Hàn Thực ra đời cũng vì lẽ ấy… Hằng năm, người Trung Quốc tổ chức ngày lễ này nhằm tưởng nhớ vị hiền sĩ Giới Tử Thôi. 

Tại Việt Nam, Tết Hàn Thực cũng diễn ra vào ngày mồng 3 tháng 3 âm lịch, nhưng mục đích của ngày lễ này không phải để tưởng nhớ Giới Tử Thôi và cũng không kiêng đốt lửa. 

Thay vì tên gọi chính thức, 3/3 âm lịch thường được người Việt gọi dân giã là Tết bánh trôi - bánh chay. Ảnh: doisongphapluat.com

Trong Tết Hàn Thực, nhà nhà làm bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên, thậm chí nhiều nơi cúng thần hoàng. Thay vì tên gọi chính thức, 3/3 âm lịch thường được người Việt gọi dân giã là Tết bánh trôi - bánh chay. Ngày Tết này hiện vẫn duy trì phổ biến ở miền Bắc Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh xung quanh Hà Nội. 

Ngoài ra, chiếc bánh trôi làm từ bột gạo nếp thơm ngon còn được dâng cúng trong lễ Hai Bà Trưng ngày 6/3 tại làng Hát Môn (Phúc Thọ - Hà Tây), ngày giỗ tổ Hùng Vương 10/3 và hội Phủ Giầy tháng 3 lễ Mẫu. 

Do đó, Tết Hàn Thực của Việt Nam mang ý nghĩa dân tộc sâu sắc và có những nét khác biệt cơ bản với ngày lễ này tại Trung Quốc. Nhiều sự tích cũng cho rằng, nguồn gốc của bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương và tục làm hai thứ bánh này để nhắc nhớ về sự tích “bọc trăm trứng” của Âu Cơ. 

Theo Kiến Thức

Author: Mộc Bình (Tổng hợp)

Tin mới trong ngày

  • Em muốn đi cùng anh đến hết cuộc đời

    Em muốn đi cùng anh đến hết cuộc đời

    May 25, 2018 08:00 PM
    Tình yêu của anh là bầu trời, còn tình yêu của em là biển cả. Dẫu trái tim ta nhỏ hẹp, nhưng nó vẫn đủ lưu giữ mọi kỷ niệm, mọi khoảnh khắc, mọi niềm vui lẫn đau thương.
  • Mẹo nhỏ giúp bạn tự tin hơn ở những vùng da nhạy cảm

    Mẹo nhỏ giúp bạn tự tin hơn ở những vùng da nhạy cảm

    May 25, 2018 07:30 PM
    Mùa hè là mùa của những kì nghỉ dài, là dịp để bạn có thể diện những bộ đồ xinh đẹp, quyến rũ, nhưng những khuyết điểm như mụn ở lưng, vùng da đầu gối bị sạm màu... sẽ làm bạn gái bị mất điểm.
  • Đôi môi quyến rũ khiến chàng 'nhìn là muốn hôn'

    Đôi môi quyến rũ khiến chàng 'nhìn là muốn hôn'

    May 25, 2018 07:30 PM
    Gương mặt tươi trẻ, vóc dáng “chuẩn”, làn da mịn màng chưa đủ để quyến rũ chàng. Các bạn nữ còn phải tạo một điểm nhấn khác, đó là đôi môi. Ngoài việc thỏa sức lựa chọn những màu son phù hợp với gương mặt và làn da, bạn cũng nên biết cách chăm sóc môi nữa đấy.
  • Đẹp nhất là lần đầu gặp gỡ

    Đẹp nhất là lần đầu gặp gỡ

    May 25, 2018 07:00 PM
    Cốc cà phê này rất đặc biệt, không phải là hình mặt cười như mọi khi mà là hình trái tim. Tôi hỏi vì sao lại thay đổi hình vẽ. Cô không trả lời, cắm cúi lau dọn. Nếu như trước đây tôi có nhiều điều để nói, cô có nhiều chuyện để kể thì bây giờ cả hai chúng tôi rơi vào trạng thái yên lặng, đến cả câu tạm biệt cũng khó mà thốt ra.
  • 3 người phụ nữ nổi tiếng  trong lịch sử Việt Nam với những bài học dạy bậc đế vương

    3 người phụ nữ nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam với những bài học dạy bậc đế vương

    May 25, 2018 06:30 PM
    Sử Việt từng xuất hiện những người mẹ tài đức vẹn toàn. Dù sống cảnh lầu son gác tía, họ vẫn không quên bổn phận của mình, nuôi dạy con thành bậc đế vương tài giỏi.