Những bức ảnh tư liệu về thế giới động vật

By CTV Phương Cassie (dịch) - 09/20/2018 05:00 PM
Mang trên mình một sứ mệnh đặc biệt, Joel Sartore đã chụp lại nhiều loài động vật nhất có thể - trước khi một trong số chúng biến mất vĩnh viễn.

Nhiều năm trời, nhiếp ảnh gia Joel Sartore đã làm việc xa nhà để ghi lại những khoảnh khắc về cuộc sống của những loài động vật hoang dã tại công viên Quốc gia Madidi tại Bolivia hoặc trèo lên ba đỉnh núi cao nhất ở Anh hay đến và chăm sóc các con gấu xám ở Alaska. Còn vợ anh - Kathy, sống lại Lincoln, cùng với các con. “Anh ấy không hề muốn việc chỉ ở nhà và thay tã cho bọn trẻ”, Kathy nói.

 the gioi dong vat
Chuột dũi trụi lông: Loài động vật gặm nhấm - động vật đầu tiên được chụp ảnh cho Photo Ark, chúng sinh trưởng mạnh trong những phần dưới mặt đất ở các vùng khô cằn của Đông Phi. Ảnh: nationalgeographic.com

Vào năm 2005, một ngày trước ngày Lễ Tạ Ơn, Kathy được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú. Căn bệnh này đã khiến cô phải điều trị hóa trị trong 7 tháng, sáu tuần điều trị bức xạ, và hai ca phẫu thuật. Vì thế Joel Sartore đã không còn lựa chọn khác. Anh phải chăm sóc ba đứa trẻ 12 tuổi, 9 tuổi và 2 tuổi, anh không thể đi du lịch khắp nơi ghi lại những câu chuyện – công việc chính cho nghề nghiệp của anh.

Trong thời gian đó, anh nói: “Tôi có một năm ở nhà để suy nghĩ”. Anh ấy đã nghĩ về John James Audubon, một nhà nghiên cứu về các loài chim. “Anh ấy có thể vẽ rất nhiều loài chim ngay cả khi chúng đã bị tuyệt chủng ngày nay”, Sartore nói. Sartore đã in ra các bức tranh của Audubon về con vẹt đuôi dài Carolina và con chim gõ kiến mỏ ngà để treo trong nhà mình. “Ông ấy, Audubon, có thể thấy được sự kết thúc của các loài động vật, ngay cả trong thập niên 1800”. Sartore nghĩ về George Catlin, người đã vẽ về các bộ lạc Ấn Độ ở Mỹ “biết rằng cách sống của họ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng” bởi việc bành trướng về vùng phía Tây. Hay như anh suy nghĩ về Edward Curtis, người đã chụp và ghi lại những cảnh quay đầu tiên.

“Và sau đó tôi nghĩ về bản thân mình”, anh nói. “Tôi đã có gần 20 năm chụp ảnh về thiên nhiên, và tôi không muốn thay đổi điều đó trừ khi trường hợp tôi phải chăm sóc người thân của mình.”

Anh ấy đã chụp một loài vật đang gặp khó khăn – ví dụ như một con chuột ở bờ biển Alamba, trước một bờ biển đang được xây dựng và phát triển, điều đó gây khó khăn cho môi trường sống của chúng – nhưng anh tự hỏi liệu một phương pháp tiếp cận đơn giản hơn có hiệu quả hơn không. Một bức ảnh có thể chụp được hình dáng, bản năng của động vật và trong nhiều trường hợp là cả ánh mắt xuyên thấu của các loài động vật. Liệu những điều này cũng được sử dụng để thu hút sự chú ý của công chúng?

 the gioi dong vat
Cáo Fennec: Những con cáo nhỏ nhất trên thế giới có đôi tai to lớn để làm mát khi chúng đi qua cồn cát ở Sahara, nơi chúng sống phổ biến. Sự dễ thương của chúng gây hấp dẫn với những người yêu thú cưng hoang dã. Ảnh: nationalgeographic.com

Vào một ngày hè năm 2006, Sartore đã gọi cho người bạn của mình là John Chapo, Chủ tịch và Giám đốc điều hành vườn thú Lincoln Children’s Zoo, để hỏi xem anh ta có thể chụp chân dung một số động vật của vườn thú hay không. Với bệnh của Kathy, anh ta có thể làm việc gần nhà - vườn thú cách đó một dặm. Chapo nói với Sartore hãy đi xuống. “Tôi hầu như đã làm hài lòng anh ấy”, Chapo nói.

Khi anh đến, Sartore yêu cầu hai điều từ Chapo và người phụ trách Randy Scheer: một nền trắng và con vật sẽ ngồi yên. “Thế còn một con chuột dũi trụi lông?” Scheer nói. Anh ta đặt con vật gặm nhấm, trụi lông trên thớt từ nhà bếp sở thú, Sartore bắt đầu chụp ảnh.

Thật kỳ lạ, một sinh vật khiêm nhường như vậy có thể truyền cảm hứng cho cuộc sống của Sartore: chụp ảnh các loài nuôi nhốt và khiến mọi người quan tâm đến số phận của chúng. Triển khai một dự án với một loài gặm nhấm nhỏ bé phù hợp với triết lý của Sartore. "Tôi cảm thấy rất hào hứng khi tôi tiếp xúc với những sinh vật nhỏ như thế này", anh nói, "bởi vì chúng sẽ không bao giờ từ chối bạn”.

Ước tính có từ hai triệu đến tám triệu loài động vật trên hành tinh này. Nhiều người trong số họ (dự báo từ 1.600 đến 3 triệu) có thể bị tuyệt chủng vào cuối thế kỷ này, do mất môi trường sống, thay đổi khí hậu và buôn bán động vật hoang dã. "Mọi người nghĩ rằng chúng ta sẽ mất đi các loài động vật vào thời kì con cháu của họ", Jenny Gray, Giám đốc điều hành của Sở thú Victoria ở Úc nói. “Chúng ta đang mất chúng ngay bây giờ. Và những con vật đó sẽ biến mất mãi mãi”.

Sở thú là hy vọng cuối cùng cho nhiều loài động vật trên bờ vực biến mất - nhưng vườn thú chỉ trú ẩn một phần nhỏ các loài của thế giới.

 the gioi dong vat
Vườn thú chỉ trú ẩn một phần nhỏ các loài của thế giới. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Đàn mối ngầm (Reticulitermes flavipes), Dallas Zoo. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Mèo đụn cát (Felis margarita), Chattanooga Zoo. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Cá Roanoke logperch (Percina rex), Liên hiệp bảo vệ các loài thủy sản, Tennessee
Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Nhái mắt đỏ (Agalychnis litodryas), Pontificia Universidad Católica del Ecuador 
Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Nhện Greenbottle blue tarantula (Chromatopelma cyaneopubescens), Lincoln Children’s Zoo, Nebraska
Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Sóc đỏ Á - Âu (Sciurus vulgaris exalbidus), Miller Park Zoo, Illinois 
Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Bồ câu Nicoba (Caloenas nicobarica), Sở thú Henry Doorly của Omaha tại Nebraska.
Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Cá sấu Philippine (Crocodylus mindorensis), Gladys Porter Zoo, Texas. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Bướm Gulf fritillary (Agraulis vanillae incarnata), Sở thú Gladys Porter, Texas. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Vẹt mào đỏ (Deroptyus accipitrinus), Houston Zoo. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Chuột đất (Macrotis lagotis), chụp ở Dreamworld - Úc. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Ngựa vằn Grevy (Equus grevyi) chụp tại Công viên bảo tồn Lee G. Simmons và Wildlife Safari - Nebraska.
Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Khỉ cổ bạc (Cercopithecus diana), tại sở thú Henry Doorly của Omaha. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Cá hề đuôi vàng (Amphiprion clarkii), chụp tại Pure Aquarium, Nebraska.
Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Chim Curl-crested aracari (Pteroglossus beauharnaesii), Dallas World Aquarium.
Ảnh: \nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Vượn cáo đuôi vòng (Lemur catta), Sở thú Lincoln Children’s, Nebraska. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Cá mao lùn (Dendrochirus brachypterus), Sở thú Henry Doorly của Omaha. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Ếch cây đốm xanh (Rhacophorus dennysi), Sở thú Phoenix. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Bọ cạp (Tityus stigmurus) - Houston Zoo. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Nhím gai lùn Châu Phi (Atelerix albiventris) Sedgwick County Zoo, Kansas.
Ảnh: nationalgeographic.com

Trong thập niên vừa qua, Sartore đã chụp ảnh hơn 5.600 động vật cho dự án và đam mê mà anh gọi là Photo Ark, anh chụp ảnh những con vật nhỏ: một con ếch phi tiêu độc màu xanh và đen, một con ruồi yêu hoa El Segundo. Những con vật lớn: một con gấu bắc cực, một con tuần lộc núi. Động vật biển: một con cá tu hú, một mực Bobtail Hawaii. Chim: một con gà lôi của Edwards, một con ngựa non Montserrat. Và nhiều hơn như thế nữa. Sartore nói rằng anh sẽ không dừng lại cho đến khi anh ta chết hoặc đầu gối của anh ta từ bỏ.

Sandra Sneckenberger, một nhà Sinh vật học Dịch vụ cá và động vật hoang dã của Hoa Kỳ, đã trực tiếp tận mắt chứng kiến những bức ảnh của Sartore có thể làm người khác kinh ngạc. Một vài năm trước đây, số lượng chim săn mồi châu chấu của Florida - một con chim mà Sneckenberger thừa nhận trông “rám nắng” - đã giảm mạnh xuống còn khoảng 150 đôi tại hai địa phương. Sau khi hình ảnh con chim của Sartore đã làm nâng cao nhận thức về hoàn cảnh của nó, kinh phí liên bang để giúp cơ quan bảo tồn nó tăng vọt từ $20,000 đến hơn một triệu đô la.

Mặc dù vậy, Sartore ước tính rằng sẽ mất 25 năm hoặc hơn để chụp hầu hết các loài trong điều kiện nuôi nhốt. Sartore đã chụp chân dung động vật có thể được cứu - nhưng cũng có động vật bị tiêu diệt. Mùa hè năm ngoái, tại Vườn thú Dvůr Králové ở Cộng hòa Séc, anh chụp ảnh một con tê giác trắng phía Bắc, một trong số năm con còn lại trên thế giới. Con tê giác trắng cái 31 tuổi ngủ vào cuối buổi chụp hình. Một tuần sau, nó chết vì u nang vỡ. Vào mùa thu năm 2015, tê giác trắng Bắc khác chết; hiện giờ chỉ còn một con đực và hai con cái. "Liệu tôi có buồn khi chứng kiến cái chết của những con tê giác?" Sartore nói. “Không chỉ buồn. Đó là cả một bản hùng ca”.

 the gioi dong vat
Gần một nửa trong số tất cả các loài linh trưởng có nguy cơ bị tuyệt chủng, và năm loài ở đây - bao gồm loài vượn cáo đỏ (ở trên) - nằm trong số những loài có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất trên thế giới. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Khoảng 70 con voọc Cát Bà được cho là tồn tại trên toàn thế giới. Ảnh: nationalgeographic.com
 the gioi dong vat
Niềm vui của cuộc sống vẫn còn: Con đười ươi Sumatra này đang nghỉ ngơi trên một sào cây một cách thoải mái. 
Ảnh: nationalgeographic.com
the gioi dong vat
Con khỉ nhện nâu đang nhanh chóng bị mất môi trường sống ở Nam Mỹ. Ảnh: nationalgeographic.com
the gioi dong vat
Ở đây, một con voọc của Delacour thưởng thức một chút chuối. Ảnh: nationalgeographic.com
the gioi dong vat
Tê giác trắng Bắc Phi: Con tê giác cái này tên là Nabiré là một trong những phân loài cuối cùng. Nó qua đời vào mùa hè năm ngoái một tuần sau khi bức ảnh này được chụp. Vài tháng sau, một con tê giác trắng phía Bắc khác chết, chỉ còn lại ba con. Ảnh: nationalgeographic.com

Hầu hết các loài động vật trong Photo Ark, được hỗ trợ bởi Hiệp hội Địa lý Quốc gia, chưa bao giờ được chụp ảnh quá rõ rệt trước đây. Nếu chúng biến mất, đây sẽ là cách để ghi nhớ chúng. Mục tiêu của Sartore “không chỉ là có một cáo phó khổng lồ về những gì chúng ta đã lãng phí”, anh nói. "Mục đích là để xem những con vật này khi chúng thực sự nhìn vào cuộc sống".

Bây giờ hàng triệu người đã nhìn thấy những con vật mà Sartore đã chụp. Mọi người đã gặp ánh mắt của chúng trên Instagram, trong tạp chí này, trong các phim tài liệu, và được chiếu ở một số di tích vĩ đại thế giới: tòa nhà Empire State, trụ sở Liên hợp quốc và gần đây nhất là nhà thờ St. Peter.

the gioi dong vat
Lợn vòi: Con lợn con này chỉ được mới sáu ngày tuổi khi nó chụp ảnh. Bộ lông của những con lợn vòi con có những đốm sáng để hòa với màu của khu rừng nhiệt đới. Ảnh: nationalgeographic.com

Joel Sartore và Kathy Sartore ngồi cạnh nhau tại bàn bếp ở Lincoln với ánh đèn mờ. Cánh tay anh đặt trên vai cô. Anh đã trở về từ Madagascar tối hôm trước (anh bắt đầu đi du lịch lần nữa vào năm 2007) và muốn cô giúp anh chọn những bức ảnh những con vượn cáo hiếm hoi, một loại vịt, để đăng lên Instagram. "Điều thu hút mọi người là yếu tố con người", Kathy - người thường xuyên làm biên tập ảnh bất đắc dĩ của anh cho biết.

the gioi dong vat
Cú tuyết: Chúng sống ở vùng xích đạo của Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á. Tuy nhiên nó đã chết đói khi nó được giải cứu bởi Raptor Recovery. Ảnh: nationalgeographic.com

Sartore lớn lên không quá xa Lincoln, ở Ralston, Nebraska. Cha mẹ anh yêu thiên nhiên. Cha anh đưa anh thu thập nấm vào mùa xuân, câu cá vào mùa hè và săn bắn vào mùa thu. Mẹ anh qua đời vào mùa hè năm ngoái, đã tặng anh một cuốn sách "Time-Life" nói về cuộc sống của những con chim, khi anh khoảng 8 tuổi có thể cuốn sách đã thay đổi cuộc sống của anh. Nhớ về quá khứ, trong mục động vật tuyệt chủng, là bức tranh của Martha, chim bồ câu - hành khách cuối cùng của thế giới. Anh nhớ rằng mình đã lật lại trang đó hàng chục lần và nói: “Tôi thực sự kinh ngạc khi chúng từ hàng tỉ con và cuối cùng kết thúc bằng con số không tròn trĩnh”.

the gioi dong vat
Hồng hạc. Ảnh: nationalgeographic.com

Joel và Kathy gặp nhau khi còn là sinh viên ở Đại học Nebraska trong một địa điểm được gọi là Zoo Bar. “Cuộc hẹn hò của chúng tôi”, Kathy nhớ lại, “đã câu cá và bắt ếch”.

Bệnh ung thư của Kathy bị trở lại vào năm 2012; cô ấy đã cắt bỏ đôi vú. Cùng năm đó, con trai họ, Cole, 18 tuổi, được chẩn đoán mắc bệnh ung thư hạch bạch huyết. Cả hai đều bình phục, nhưng căn bệnh đã để lại dấu vết cho họ. Sartore nói: “Chúng tôi không còn quá lo lắng nữa”.

Photo Ark cũng đã thay đổi anh ấy. "Nó đã làm cho tôi rất ý thức về tỷ lệ tử vong của chính tôi", anh nói. “Tôi có thể thấy sẽ phải mất bao lâu”. Nếu anh không thể hoàn thành công việc - anh vẫn còn hàng ngàn loài để chụp - Cole sẽ kế thừa sự nghiệp này. "Tôi muốn những bức ảnh được phổ biến mãi", Sartore nói, "ngay cả sau khi tôi chết".

the gioi dong vat
Brazilian Porcupine: Còn được biết đến với tên gọi là nhím đuôi dài, các loài sống về đêm và chủ yếu dành khoảng 85% thời gian trong cây. Máy ảnh của Sartore đã bắt được khoảnh khắc nó đang ngủ nhưng vẫn trong tình trạng tỉnh táo.
Ảnh: nationalgeographic.com

Theo: nationalgeographic.com